|
· İlk 4 ayda anne sütü ile beslenmeme
· Biberon ve emziğin mikroplarla çabuk bulaşması
· Besinlerin uygun şekilde hazırlanmaması ve saklanmaması
· Uygun olmayan su kullanımı, kötü hijyen özellikle
kanalizasyon sisteminin bulunmaması
· Kişiye ait risk faktörleri ( bağışıklık sisteminin
zayıf olması, müzmin hastalık vb.)
İshalin
nedenleri:
-
Barsak enfeksiyonları: Virüsler, bakteriler, parazitler
ve diğer mikroplar
-
Gıda zehirlenmesi
-
Diş çıkarma
-
Bazı gıdalara karşı hassasiyet (alerji)
-
Gereğinden fazla meyve ve meyve suyu (özellikle elma
ve üzüm) tüketimi ve diğer ishal yapıcı gıdalar
-
Antibiyotik tedavisi
-
Üst/alt solunum yolu enfeksiyonları
-
Doğuştan metabolik hastalıklar
İshal
belirtileri:
*
Sulu dışkı yapma
* Dışkılama sıklığının artması
* Dışkı miktarının artması
* Sümükümsü ve/veya kanla karışık dışkı
* Kusma
* Karın ağrısı
* Huzursuzluk
İshal
yılın her mevsimi olabilir. Ancak yazın yiyeceklerin
daha çabuk bozulması, tatil yerlerinde hijyenik kuralların
tam uygulanamaması ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi
nedeniyle daha sık görülür.
Bulaşma
şekilleri:
Enfeksiyon en sık olarak dışkının ağız ve el teması
yoluyla geçer. Aynı zamanda uzun süre bekletilmiş besinler,
uygun şekilde hazırlanmamış konserveler ve iyi pişirilmemiş
besinler, kaynağı belli olmayan içme suları da mikropları
barındırarak ishale neden olur.
İshalin
süresi:
Genellikle
birkaç saatten bir kaç güne kadar değişebilir. Daha
uzun sürebilmekle birlikte, iki haftadan daha uzun süren
ishaller doktor takibi gerektirir.
TEDAVİ
Nedenleri
farklı olsa da ani başlangıçlı ishallerde tedavi yaklaşımları
aynıdır. Kesinlikle ishal olan bebeğe doktor onayı olmadan
antibiyotik yada diğer ilaçlar verilmemelidir. Küçük
çocuklarda ishal özellikle kusma varlığında büyük su
kayıplarına yol açtığından 5-7 gün içinde düzelebilecek
olan barsak enfeksiyonu yeterli su verilmediği takdirde
öldürücü olabilmektedir. İshali başlayınca emzirilmesi
ve beslenmesi kesilen, sıvı verilmeyen çocuklar günde
8 veya daha fazla sulu ishal yapan çocuklar, günde ikiden
fazla kusması olan çocuklar ve 12 aydan küçük bebekler
susuzluk açısından risk altında olan çocuklardır.
·
Susuzluğu önlemek için bir sıvı verin. İshalli bebekte
hem sıvı ihtiyacının hemde kalori alımının sağlanması
önemlidir. Sıvı ihtiyacını en iyi şekilde karşılamak
amacı ile ezcanelerde satılmakta olan hazır tozlar (örneğin
Ge-Oral toz) kaynatılmış ve soğutulmuş suya karıştırıldıktan
sonra yavaş yavaş, kaşıkla içirilir.
·
Yağsız çorba, pirinç suyu ile ve seyreltilmiş sütle
hazırlanmış muhallebi, ayran, elma suyu gibi sıvılar
susuzluğu önlemek ve kalori ihtiyacını karşılamak için
verilebilir. Altı aylıktan küçük ve henüz ek gıda başlanmamış
bebeklerde emzirme sıklaştırılır. Bebek aldığı takdirde
aralıklı kaynatılmış ılık su verilebilir.
·
Ne kadar aralıkla sıvı verilmelidir? Her ishalli dışkıdan
sonra 2 yaşın altındakilere yarım veya bir çay bardağı,
2 yaşından büyüklere yarım veya bir su bardağı olup
daha fazla içmek isteyen çocuklara alabildiği kadar
verilmelidir. Kusması olan çocuklarda aynı miktarda
sıvı iki veya üç dakikada bir bir kaşık veya bir yudum
şeklinde verilmelidir. Kısa zamanda çok miktarda sıvı
verilmesi veya beslemeye zorlama kusmayı arttırmaktadır.
BESLENMEMEYİ
SÜRDÜRÜN!
- Anne
sütüne devam ediniz ve daha sık emdiriniz.
- Anne
sütü almıyorsa her zamanki mamasına devam edin.
- Bebek
altı aydan büyük ve ek gıda başlanmışsa kısa aralıklarla
enerjiden zengin, protein de içeren yumuşak püre şeklindeki
yiyeceklerden (yoğurt, iyi pişmiş yağsız et, balık,
patates püresi, pirinç lapası gibi ) taze hazırlayarak
veriniz.
Potasyumdan
zengin besin olarak muz püresi ve havuç suyu verin veya
taze sıkılmış meyve suyu içirin. İshal düzeldikten sonra
da iki hafta süreyle bir öğün fazla besleyin.
Ne
zaman doktora başvurmalı?
-
Çok fazla sayıda ve miktarda dışkılama
- Su
içmeme * çocuğun su kaybı belirtileri ( göz yaşı olmaması,
gözlerin içe çökük olması, cildin kuru ve buruşuk
olması, tükrüğün azalması) varsa
-
Tekrarlayan kusmalar
- Dışkıda
kan görülmesi
- Ateş
- İdrar
çıkışının azalması
- Verilen
mama veya besinlerin bozulmuş olduğundan
|
